G?R?? imkânlar?n? k?s?tlayan ve dengelerin bozulmas?na sebep olan

G?R??                Kurakl?k,belirli bir bölgenin yeterince ya??? almamas? ve nem miktar?ndaki orant?s?zl?ksebebiyle olu?ur. Türk tarihi boyunca birçok kez kar??la??lan kurakl?kberaberinde k?tl?k, tar?msal verimsizlik, ekonomik sars?nt?lar ve bunun gibi pekçok s?k?nt?ya yol açm??t?r. Ekonomik gelirini tar?m veya toprak ürünleri ilesa?layan Türk toplumu do?a olaylar?ndan oldukça etkilenmektedir. Türkiyegenelinde geçmi?ten beri düzensiz olan ya??? karakteri ekonomidesars?nt?lara, çiftçilerin ise geçim s?k?nt?s? ya?amalar?na sebep olmu?tur. Cumhuriyet dönemi süresince ya?ananve etkilerini en çok hissettiren kurakl?k y?l? 1928 olarak tarihe geçmi?tir.

Ya?anan kurakl?k, halk?ngeçim kayna?? olan ziraat alan?ndaki çal??malar?n? imkâns?z hale getirmi?,hatta bireylerin aç kalmas? sebebiyle ölüme ve k?tl??a sebep olmu?tur. Devletbu duruma Hilâl-i Ahmer1(K?z?lay) ve Ziraat Bankas?2ile destek ve yard?mc? olmaya çal??m??t?r.              1928 kurakl??? sebebiyle ekonomik ve toplumsal refahaç?s?ndan büyük olumsuzluklar ya?ayan Türkiye, 1929 y?l?nda ABD merkezli olu?anancak tüm dünyay? etkileyen Ekonomik Buhran sebebiyle ülke büyük bir s?k?nt?sürecine girmi?tir. Bunun üzerine devlet çe?itli kurakl?k yönetimi stratejilerigeli?tirmeye ve planlamalar yapmaya çabalam??, kurakl???n topluma ve ekonomiyeetkilerini azaltmay? hedeflemi?tir.             Bu makalede 1928 y?l?nda ya?anan kurakl???n Türkiye’deziraat faaliyetlerine, beraberinde ekonomiye, etkileri ve insanlar üzerindeyaratt??? toplumsal s?k?nt?lar incelenmi?tir. Ayn? zamanda, kurakl???n olu?umunun sebepleriyle birlikte kurakl?ksürecinde devletin halka deste?i için yap?lan düzenlemeler ve çal??malardanbahsedilmi?tir. 1929 y?l?nda ya?anan ve dünya üzerinde ekonomi ba?lam?ndaolumsuz etki yaratan Ekonomik Buhran’?n ya?anan kurakl?k üzerine Türkiye’dekietkileri irdelenmi? ve yorumlanm??t?r.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

 1.      1928 Y?l?nda Türkiye’de Ya?ananKurakl?k                 Kurakl?k,hayat? topra?a ba?l? olan canl?lar?n hayat?n? devam ettirme imkânlar?n?k?s?tlayan ve dengelerin bozulmas?na sebep olan do?al ortamd?r. Bu ortam su kaynaklar?n?nkurumas?, topraklarda verimsizlik, tar?m ürünlerinin zarar görmesi hatta k?tl?kgibi birçok s?k?nt?ya sebep olmaktad?r. 1928 y?l?nda ya?anan kurakl???n görülensebebi ya??? azl??? olsa da kurakl???n ?iddetini artt?rmada yanl?? ziraiuygulamalar?n da tesiri vard?r. Etkisini en çok Orta Anadolu’da hissettiren1928 kurakl???, mahsulü %50’ye varan oranlarda azaltarak hayvanlar ve insanlarabesin s?k?nt?s? ya?atm??t?r.

Dolay?s?yla ailesini tar?m ile geçindirençiftçilerin ekonomilerini olumsuz yönde etkilemi?, ayn? zamanda ülke içerisindetar?m ürünlerinde pahal?la?maya sebep olarak asl?nda her bir ailenin ekonomisinietkilemi?tir. Çiftçilerin ekonomilerini düzeltebilmek için devlet arac?l???ylaZiraat Bankas? taraf?ndan çiftçilere çe?itli krediler verilmi? ve yard?mlardabulunulmu?, K?z?lay sayesinde ya?an?lan k?tl?k durumuna destek olunmu?tur.?hracat ve ithalat dengelerinde üretim yetersizli?i sebebiyle bozulmalarmeydana gelmi?, 1928 y?l?nda ya?anan kurakl?ktan dolay? bu?day ithalat? 108milyon kiloya kadar ç?km??t?r.             Türkiye’nin düzensiz ya??? ve iklim ?artlar? sebebiyleolu?an kurakl?k ve kurakl???n bir getirisi olan k?tl?k probleminin tarihi 16.

Yüzy?la kadar dayanmaktad?r. 16. Yüzy?lda ya?anan k?tl?k sebebiyle Osmanl?bu?day ihracat?n? yasaklam??, ayn? dönemlerde Çorum ve ?stanbul gibi kritikbölgelerde ve Anadolu genelinde k?tl?k görülmü?tür. Türkiye’de etkisinigösteren kurakl???n ülkeye getirdi?i olumsuz ?artlar bireylerin psikolojikba?lamda da y?pranmas?na sebep olmu?tur.

Kurakl?k, toplumla iç içe yeti?en ve halk?naynas? olan ozanlar? da etkilemi?tir. Konyal? Â??k (Mehmet Yak?c?) Kurakl?k Destan? adl? ?iirinde kurakl???i?lemi? ve içleni?ini ifadeetmi?tir.3 Halküzerinde çe?itli sa?l?k problemlerine de yol açan kurakl?k, insanlar? çözümyolu olarak göç etmeye mecbur b?rakm??t?r.

1928 y?l?nda ya?anan kurakl???netkilerini 4 y?la yak?n süreyle göstermi? olmas? Konya Ovas?’ndaki köylülerinperi?an halde ya?amalar?na, hatta baz? ailelerin göç etmelerine sebep olmu?tur.1928 kurakl??? göçlere sebep olsa da önceki y?llardaki istatistiklerlek?yasland???nda göç oranlar? daha dü?üktür. Sonuç olarak 1928 Kurakl??? Türktoplumunu tar?m, edebiyat, sa?l?k, psikolojik ve benzeri birçok alandaetkilemi? ve s?k?nt?lar çekilmesine sebep olmu?tur. 2.

      1929Ekonomik Buhran? ve Türkiye Tar?m?na Etkisi                 1920’liy?llarda tar?m ve sanayi ürünlerine olan a??r? talep ve bu ürünlerin üretiminikontrol alt?na almak için yetersiz, istikrars?z ve denetimsiz para politikalar?uygulanm??t?r. Bunun sonucunda 24 Ekim 1929 y?l?nda Wall Street borsas?n?n dibe vurmas?yla binlercebankan?n batmas?, milyar dolarlar?n yok olmas? ve milyonlarca insan?n iflasetmesiyle olu?an krize Ekonomik Buhran (Kara Per?embe) ismiverilmi?tir. Her nekadar Amerika kökenli bir kriz olsa da bütün dünya ülkelerini etkilemi? ve ülkelerinde?i? toku? ekonomisine dönmesi gibi çe?itli politikalar?nda de?i?imlere sebepolmu?tur, hatta insanlar? psikolojik ba?lamda da etkilemi?tir. Bu küresel krizin etkileri 2.

Dünya Sava??’n?n sonuna kadar devam etmi?, 2. Dünya Sava?? sonunda ise krizçözülmü?tür.             Ekonomik Buhran’?n 1928 Kurakl???ndan hemen sonra patlakvermesi 1929-1932 y?llar? aras?nda Türk tar?m?n? ciddi anlamda olumsuzetkilemi?tir, bu etki 1935’lere kadar devam etmi?tir. Türkiye uzun y?llarboyunca tar?m ürünlerini ihraç, sanayi ürünlerini ise ithal ederek d?? ticaretdengelerini korumu?tur.

Türk tar?m ürünlerinin dünyada fiyatlar?n?n dü?mesinesebep olan buhran ayn? zamanda d??a ba??ml? olan Türk sanayi ürünlerini deetkilemi? ve d?? ticaret aç??? olu?turmu?tur. Ya?anan bu olumsuzlu?a 1930y?l?nda devlet müdahalede bulunmu? ve çe?itli politika de?i?ikliklerinegitmi?tir.                                                                                                            Tablo-1: 1929 Dünya Ekonomik Krizi’nde Türkiye’nin ?thalat? ve?hracat?                                                                         Kaynak: http://www.tuik.

gov.tr            Sanayile?mi? ülkeler ald?klar? önlemler sayesinde sanayiürünlerinde Türkiye kadar sars?c? fiyat dü?ü?leri ya?amam??lard?r. Bu durumTürkiye’nin aleyhine olmu?; bu?day, m?s?r, arpa ve pamuk gibi ihraç edilen tar?mürünlerinin fiyatlar? %70’e varan oranlarda ani dü?ü?ler ya?arken ithalatfiyatlar?nda yaln?zca %10 ile %27 aras?nda de?i?en dü?ü?ler görülmü?tür.?thalat ve ihracat dengelerindeki bozukluklar sebebiyle ülkenin ekonomisi anidü?ü? ya?am??t?r. Bu sebeple ABD’de ya?anan kriz henüz kurakl?k sorununuçözümlendiremeyen Türkiye’nin dünya ekonomisindeki yerini iyice sarsm??t?r.             1929 Ekonomik Krizi d?? ekonominin yan? s?ra tar?msalgelirin azalmas?yla çiftçileri de s?k?nt?ya sokmu?tur. Çiftçilerin ZiraatBankas?’ndan ald?klar? kredi borçlar?n? ve devlet vergilerini ödeyememesiyle1928 y?l?nda ya?anan kurakl?ktan dolay? hafifletilen kredi ?artlar?nda yenidüzenlemelere gidilmi?, daha a??r ?artlar konulmu?tur. Böylelikle zatenmahsullerinin fiyat? dü?en çiftçiler ayn? zamanda kredi alamaz hale gelmi?tir.

SanayiDevrimi’nin4Türkiye’deki etkileri sebebiyle 1923-1929 y?llar? aras?nda tar?mda makinele?meiçin önemli ad?mlar at?lsa da Ekonomik Kriz ile duraklama sürecine girmi?tir.Tar?m ürünlerinin fiyatlar?n?n dü?mesiyle üretim alanlar? ve imkânlar? iyicek?s?tlanm??, dolay?s?yla iç dengeler de bozulmu?tur. Çiftçiler bu durumdan hemmaddi hem de manevi etkilenmi?tir.               K?tl?k dönemininüzerine ya?anan bu olumsuz durum çiftçi ailelerine açl?k ve psikolojikçöküntüler ya?atm??t?r. Tar?m ürünlerine olan talebin azalmas?yla üretimalan?n?n k?s?tlanm?? olmas?, bireylerin paniklemesi ve ekonomik durumlar?n?nkötüye gitmesiyle özellikle k?rsal kesimlerde geçimini tar?m ile sa?layanbireylerin i?siz kalmas?na sebep olmu?tur. ??sizlikle yüzle?en çiftçiler kendiailelerini geçindiremeyecek duruma gelmesi ve çaresiz duruma dü?mesiyle, gelirelde edebilmek ad?na ellerindeki arsalar?n? satm??lard?r. Hatta t?pk? 1928Kurakl?k döneminde oldu?u gibi kent bölgelerine göç etmi?lerdir. Psikolojikba?lamda oldukça y?pranan ve bunal?m ya?ayan bireylere kriz sonras?nda devletyard?m?yla destek olunmu?tur ancak toparlanmalar? hayli zaman alm??t?r.

3.      Al?nan Kararlar ve Tedbirler             1928 Kurakl??? do?al, 1929 Ekonomik Krizi be?eri birerunsur olarak Türkiye ekonomisini ve insan psikolojisini ciddi boyutlardaetkileyen iki olay olarak tarihe geçmi?tir. Devlet çe?itli tedbirlerle ve baz?politika de?i?iklikleriyle ma?dur olan halka destek olmu?tur.  Ekonomik de?erleri ve d?? ticareti dengedurumuna getirmenin yan? s?ra halk? bilinçlendirmek için çe?itli giri?imlerdebulunulmu?tur. 3.1.    Milli ?ktisat ve Tasarruf Cemiyeti                  TemelleriZiraat Kongresi’nde at?lm?? olan Milli ?ktisat ve Tasarruf Cemiyeti’nin kurulu?amac? halk? yerli mal kullan?m?na te?vik etmek ve bilinçlendirmekti. Böyleceithal edilen ürünlere olan talebin azalmas?yla d?? ticaret dengeleri sa?lanacakve halk milli tasarrufa te?vik edilecekti.

14 Aral?k 1929 y?l?nda Kaz?mÖzalp’in liderli?inde Milli ?ktisadi ve Tasarruf Cemiyeti kurulmu?tur 1936y?l?nda ise ismi Milli Ekonomi ve Artt?rma Kurumu olarak de?i?tirilmi?tir. 1929y?l?nda kurulan bu cemiyetten daha fazla verim almak amac?yla çe?itli komitelerkurularak yerli ürünleri yaymak amac?yla çe?itli sinema filmleri çekilmi?,bro?ürler, afi?ler ve günlük gazetelerde yer alacak metinler haz?rlanm??,dergiler ç?kart?lm??, sergiler aç?lm??, aile bütçe planlamas? hakk?nda eserleryaz?lm??t?r.                                                                Resim1: Yerli Mal? Te?viki Propaganda Afi?i (1936)                                                                        Kaynak:http://www.etsm.

org                 “Yerlimal? yurdun mal, her Türk onu kullanmal?” gibi ak?lda kal?c? sloganlarla halketkilenmi? ve milli tüketim oranlar?nda art??lar sa?lanm??t?r. Günümüzde dehala düzenlenmeye devam edilen Yerli Mal? Haftas? etkinlikleri de bu komitelertaraf?ndan cemiyetin amaçlar?n? gerçekle?tirmek için kampanya niteli?indedüzenlenmi?tir. 1929 y?l?nda milli üretimi artt?rmak, ithalat ve ihracatdengelerini düzene sokmak ve halk? yerli mal kullan?m?na yöneltmek amac?ylaaç?lan bu kurum günümüzde hala faaliyetlerini devam ettirmi? ve 1929 EkonomikKrizi’nin etkilerini azaltmada oldukça önemli rol oynam??t?r. 3.2.   Ziraat Kongresi ve Kongrede Al?nanKararlar                 1930y?l?nda Milli ?ktisat ve Tasarruf Cemiyeti taraf?ndan Sanayi Kongresi’nde5temelleri at?lm?? olan Ziraat Kongresi ülkenin içinde bulundu?u ekonomikdurumun, tar?m alan?ndaki olumsuzluklar?n tart???lmas? için Ankara’datoplanm??t?r.

1931 y?l? Ocak ay?nda i? adamlar? ve uzmanlar?n bir arayatopland??? bu kongrede tart???lan sorunlara çözüm yollar? bulunmas?amaçlanm??t?r. Öncelikle bölgesel kongreler toplanm?? ve bölgelerin ziraatalan?ndaki ürünler için komiteler olu?turulmu? ve her bir komitede al?nankararlar hakk?nda bir rapor haz?rlanm??t?r. Sonras?nda ise bu komitelerdenseçilen iki delege Ankara’daki kongreye kat?lm??t?r, yani kongrenin haz?rl?ksüreci oldukça uzun sürmü?tür.

                                Kongredetart???lan belli ba?l? sorunlar; tar?m ile u?ra?an bireylerin ekonomikihtiyaçlar?n? kar??layabilece?i kaynaklar?n k?s?tl? olmas?ndan dolay? dü?ükkaliteli üretim yap?lmas?, üretilen mallar?n nakliyesinin zor olmas? sebebiyledo?rudan d?? pazara ula?amamas?, ziraat e?itiminin yetersiz olmas?yla berabermodern makinelerin kullan?lmamas? ve Ekonomik Kriz sonras?nda ülkelerin önlemalarak tar?m ithalat?n? dü?ürmesi olmu?tur. Bu sorunlara getirilen çözümönerileri olarak ise; yüksek faizle Ziraat Bankas?, Ayd?n Milli Bankas? gibibankalardan borç alan çiftçiler için faiz oranlar?n?n düzenlenmesi, nakliyealan?nda kolayl?k sa?lanmas? için demir yollar? tarife ücretleriningüncellenmesi, ziraat e?itimi veren okullarda nitelikli bireyler yeti?mesi içindenetimler yap?lmas? ve geli?mi? ülkelerde ihraç edilen ürünlerin fiyatlar?n?nartt?r?lmas? kararla?t?r?lm??t?r. Böylelikle Ziraat Kongresi Ekonomik Krizsonras?nda Türkiye’nin oldu?u durumu geli?tirmek ve sanayile?mek için at?lanönemli bir ad?m olmu?tur.SONUÇ             1928y?l?nda Türkiye’de ya?anan kurakl?k ve Cumhuriyet döneminin en çok hissedilenkurakl??? olmu?tur. Halk?n büyük bir kitlesi ekonomik gelir kayna?? olaraktar?mla u?ra??rken ya?anan bu do?al faktör sebebiyle gelir elde edememi? vebüyük borçlara girmi?tir. Devlet çe?itli politika de?i?iklikleri uygulayarak tar?m?yeniden canland?rmaya çal??m?? ancak sonras?nda ya?anan 1929 Ekonomik Krizi ilebu durum neredeyse imkâns?z hale gelmi?tir.

Türkiye’nin ithalat ve ihracatticaretini iyice kötüle?tiren bu iki olay uzun y?llar boyunca etkilerinihissettirmi?tir. Ayn? zamanda bir ülkenin ekonomisini hem be?eri hem de do?alolaylardan oldukça fazla etkilenebilece?ini göstermi?tir.                         1928 Kurakl??? ve 1929 Ekonomik Krizi’nin etkilerindenyakla??k 10 y?l boyunca ç?k?lamam?? ve bu süreçte halk maddi ve manevi anlamdaoldukça y?pranm??t?r.  Devlet; ma?durolan çiftçileri ve ülkenin tar?m faaliyetlerini kalk?nd?rmak için Milli ?ktisatve Tasarruf Cemiyeti gibi belirli merciiler kurmu?,  konferanslar ve kongreler düzenleyerek çözümönerilerinin tart???lmas?n? sa?lam??t?r. Çe?itli dergiler, afi?ler ve sinemafilmleriyle uzmanlar?n yan? s?ra halk da durum hakk?nda bilinçlendirilmi? veyerli mal? kullan?m?na te?vik edilerek d?? ticaret dengelerinin düzeltilmesihedeflenmi?tir. 1 Bir grup doktor taraf?ndantemelleri 1868’de at?lan Hilal-i Ahmer Cemiyeti 1923 y?l?nda resmile?mi?tir.

1923 y?l?ndan günümüze kadar veba, kolera, verem gibi salg?nlarda; do?alafetlerde olu?an bar?nma ve beslenme gibi temel ihtiyaçlarda binlerce bireyeyard?m edilmi?tir. 2 15 A?ustos 1888’de Menafi Sand?klar?’n?n yerine i?levlerini üstlenecekmodern finans kurulu?u olarak Ziraat Bankas? resmen kurulmu?, o tarihtefaaliyette bulunan Menafi Sand?klar? da banka ?ubelerine dönü?türülerekfaaliyete ba?lam??t?r. 1923’de tar?mda çal??anlara yard?m etmekle görevli olanZiraat Bankas? ?ube ve sand?klar?n?n say?s? 110’dan 300’e ç?kart?lm??t?r.Bankaya bu dönemde 2 milyon TL’ye yak?n bir sermaye sa?lanm?? ve banka özellikledü?mandan kurtar?lan vatan bölgelerine geni? bir ?ekilde kredi vermeyeba?lam??t?r.…Saman çok etti mal?n? seven Kazd?lar da?larda kalmad? geven Hiç bir aç kal?r m? (ifline even) Ben de bu iflimi salmam azizim  Koyunlar bu sene üç ay sa??ld? Kurakl?k köyleri bütün da??ld? Millet de açl?ktan yola y???ld? Ben de bu yola çal??mam azizim… Yak?c?, Ali. “Kurakl???n Kültürel Hayattaki Yeri Ve Konyal? Â??kMehmet’in K?tl?k (Kurakl?k) Üzerine Söyledi?i Destanlar”, 27 Mart 2009.4 18 ve 19. y?llar aras?nda Avrupa’da buhar gücününkullan?lmaya ba?lanmas?yla beraber geli?en teknolojilerle üretilen makinelerüretimi h?zland?rm??t?r.

Etkilerini Kuzey Amerika, Bat? Avrupa ve Japonya gibibölgelerde göstererek insanlar?n refah düzeyini artt?rm??t?r, böylece lükssay?labilecek mallara olan talebi artt?rm??t?r. Osmanl? uzun y?llar boyunca buyenili?e adapte olamam??, bu sebepten dolay? da dünya ticaretinde oldukçageride kal?nm??t?r. Sanayile?me için önemli ad?mlar 19 yüzy?l?n sonlar? ve 20.yüzy?l döneminde at?lm??t?r. 5 1930 y?l?nda Ekonomik Kriz sebebiyle d?? ticaretdengeleri bozulan Türkiye’nin ithalat oran?n? dü?ürmek ve üretimin kalitesiylebirlikte üretim miktar?n? da artt?rmay? amaçlam??t?r.

Bu amaçlar?ngerçekle?mesi için sanayile?meye gidilmesi gerekmi?tir. Sanayile?mepolitikalar?n?n tart???lmas? ve plan haz?rlanmas? amac?yla sanayi ile u?ra?anbireyler 22 Nisan 1930’da Sanayi Kongresi’nde bir araya gelmi?tir. 

x

Hi!
I'm Mary!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out